Aktualności

Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie

Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #1W ramach obchodów 150 rocznicy Powstania Styczniowego Patriae Fidelis oddział Londyn przygotowało dla członków stowarzyszenia zwiedzenie Wzgórza Orła Białego, położonego na cmentarzu w dzielnicy Highgate.Cmentarz Highgate podzielony jest na dwie części , wschodnia i zachodnią. Cześć wschodnia dostępna jest dla zwiedzających codziennie do godz.16.00 za opłatą 3 funtów, natomiast część zachodnią można zwiedzać jedynie z przewodnikiem, najlepiej po wcześniejszym umówieniu się, liczba zwiedzających nie może przekroczyć 15 osób w jednej turze a tylko w soboty i niedziele jest ich organizowanych więcej gdyż przewodnicy to wolontariusze a cmentarz WysokieWrota ma status zabytkowego i po jego zachodniej części można chodzić wyłącznie wytyczonymi alejami. Ponieważ przewodnicy nie wprowadzają zwiedzających na Wzgórze Orła Białego a trasa zwiedzania jest okręgiem który opasa zachodnią część cmentarza, powoduje to iż większość nagrobków pozostaje poza zasięgiem wzroku turysty, ukrytych w labiryncie krzewów i cieniu drzew, które swoje kamienne milczenie pozwalają zakłócić jedynie pracownikom cmentarza i konserwatorom zabytków.

Zadzwoniliśmy więc do biura cmentarza i uzgodniliśmy że zorganizują osobne zwiedzanie i zaprowadzą nas tylko na Wzgórze Orła Białego czyli ten kawałek zachodniej części nekropolii na którym są pochowani Polacy, głównie powstańcy listopadowi i styczniowi. Reszta polskich grobów z różnych pózniejszych okresów, w tym grobów polskich żołnierzy znajduje się po stronie wschodniej. White Eagle Hill bierze swoją nazwę nie tylko od tego iż są tam polskie mogiły ale przede wszystkim od jednego z grobowców który się tam znajduje a który upamiętnia Alberta Darasza, Stanisława Worcella i Karola Stolzmana. Spod kamiennej, uniesionej w górę płyty grobowca, wychodzi orzeł trzymający w szponach sztandar. Niestety położenie grobu jak również plastyczne rozwiązanie tej alegorii powoduje iż można tam być i tej rzezby nie dostrzec gdyż bardziej rzuca się w oczy obelisk upamiętniający 3 powstańców listopadowych -Feliksa Nowosielskiego, Ludwika Oborskiego i Jana Ostrowskiego. Nazwa wzgórza wyryta na kamiennym stopniu również nie jest zbyt widoczna i nie oddaje obrazu rzeczywistości. Kiedy w Informatorze Polskim znalazłem wzmiankę o nim, wyobraziłem sobie je jako wzgórze z większą ilością polskich grobów z centralnym jego punktem w postaci pomnika z orłem wydobywającym się z grobu, ukazującym swoją moc w rozpostartych skrzydłach, których cieniem przysłania okoliczne nagrobki. Okazało się że wzgórze oddalone od głównej bramy o kilkadziesiąt metrów, to mały placyk z kilkoma polskimi nagrobkami, położony obok trasy zwiedzania, niewiele powyżej jej poziomu do którego prowadzi pare kamiennych stopni i gdzie z trudem mieści się 15 osób. Jak stwierdził nasz przewodnik, o ludziach których nagrobki się tam znajdują możemy mu powiedzieć więcej niż on nam w związku z czym mówił głównie o historii tego miejsca i cmentarza oraz wyraził swoje opinie na temat naszych rodaków i II w. św. Działacze Patriae Fidelis w zamian zapoznali go bardziej z polską historią i naszym stowarzyszeniem. Ciężko jest odnalezć w Zjednoczonym Królestwie groby XIX wiecznych powstańców, trzeba przewertować tomy opracowań i wiele stron w sieci. A kiedy już je znajdziemy to się okazuje że biografie tych ludzi nie są tak czyste i pozbawione negatywnych stron ich działalności aby można było ich stawiać za wzór bojowników o wolność Polski. Porównanie do życiorysów niektórych XX wiecznych ?bohaterów? walki z komunizmem czy niemieckim okupantem nasuwa się samo. Nie jest przecież ważne że o Polskę walczy się z jakimś jej wrogiem ale ważniejsze jest z kim się jest w aliansach i czy nie jest się narzędziem w cudzych rękach a najważniejsze o jaką Polskę i jaki charakter życia narodu się walczy.

Przypomnę więc krótko życiorysy ludzi którzy są upamiętnieni na wzgórzu i uznani przez propagowaną wersje historii za bohaterów walk o wolność Polski. Niestety o powstańcach listopadowych por. Michalskim i Janie Nepomucenie Ostrowskim (1801-1865 ) odznaczonym Krzyżem Virtuti Militari nie znalazłem więcej informacji. Pozostali to :

Stanisław Gabriel Worcell (26.03.1799- 03.02.1857) szlachcic, działacz polityczny, zwolennik  socjalizmu utopijnego (Towarzystwo Demokratyczne Polskie, Gromady Ludu Polskiego, Zjednoczenie Emigracji, Towarzystwo Szubrawców), członek loży masońskiej, powstaniec listopadowy, poseł na sejm powstańczy odznaczony Krzyżem Virtuti Militari, publicysta (?O własności?, ?Pisma społeczne i polityczne?) Autor pięknej metafory o przyjazni polsko-węgierskiej – ?Węgry i Polska to dwa wiekuiste dęby, każdy z nich wystrzelił pniem osobnym i odrębnym ale ich korzenie, szeroko rozłożone pod powierzchnią ziemi i splatały się, i zrastały niewidocznie. Stąd byt i czerstwość jednego jest drugiemu warunkiem życia i zdrowia.”

Albert Darasz właściwie Wojciech Władysław Darasz (25.11.1808- 19.08.1852) działacz niepodległościowy ( Towarzystwo Demokratyczne Polskie -członek Centralizacji , Młoda Polska, polski przedstawiciel w Centralnym Komitecie Demokracji Europejskiej) mgr praw i administracji, socjalista-utopista, publicysta (?Demokrata Polski?, ?Pisma TDP?, ?Przegląd dziejów polskich?, ?Rok? , autor ?Pamiętnika emigranta?) powstaniec listopadowy, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Karol Bogumił Stolzman (1793-18.09.1854) działacz demokratyczny związany z masonerią (Towarzystwo Patriotyczne, Karbonariusze, Młoda Polska, Zjednoczenie Emigracji Polskiej, Towarzystwo Demokratyczne Polskie), oficer artylerii w powstaniu listopadowym, autor publikacji „Partyzantka, czyli wojna dla ludów powstających najwłaściwsza”.

Feliks Nowosielski (20.11.1800-22.04.1864) szlachcic, pierwowzór bohatera ?Reduty Ordona? Adama Mickiewicza, odznaczony Złotym Krzyżem Virtuti Militari, podpułkownik w armii polskiej okresu powstania listopadowego. Autor książki ?O kształceniu serca? w której opisał obowiązki Polaka wobec ojczyzny, konieczność pracy nad własnym charakterem, umacnianiu w sobie cech które decydują o sile narodu. Podczas pobytu na emigracji w Londynie organizował pomoc dla powstańców styczniowych-wysyłke broni, amunicji i rekrutował ochotników do walki. Współzałożyciel fundacji pomagającej weteranom i najbiedniejszym emigrantom, działacz Młodej Polski.

Ludwik Oborski (25.08.1789-25.10.1873) socjalista, pułkownik Wojska Polskiego w powstaniu listopadowym, działacz emigracyjny (Towarzystwo Patriotyczne, Towarzystwo Demokratyczne Polskie, Związek Ludu Polskiego, członek rady generalnej I Międzynarodówki) uczestnik wojen napoleońskich, powstania listopadowego i powstania w Wielkopolsce w 1848 r.

Ludwik Aleksander Józef Miecznikowski (1836-6.11.1900) kapitan, powstaniec styczniowy, walczył w oddziałach A. Jeziorańskiego i M. Langiewicza, oficer Gwardii Narodowej podczas Komuny Paryskiej. Działał w Sekcji Polskiej Międzynarodowego Stowarzyszenia Robotników.

Pozostaje pytanie na ile działalność tych ludzi przyczyniła się do rozwoju świadomości narodowej Polaków i myśli politycznej takiej jak choćby nacjonalizm a o ile bardziej do budowania Nowego Porządku Światowego, rozwoju komunizmu, obalania europejskich monarchii i budowania przyszłej Europy w kszałcie jaki znamy obecnie, czyli w postaci Unii Europejskiej która coraz bardziej przypomina super-państwo i strukturę autorytarną. Faktem jest że na obydwu powstaniach (1830 i 1863) najbardziej skorzystały mniejszości narodowe (wzbogacenie się na konfiskowanych majątkach, równouprawnienie) i zaborcy, a powstania zamiast wolności przyniosły jeszcze większą niewolę.

Cena wstępu dla zwiedzających część zachodnią to 7 funtów, nam pozwolono tam wejsć na zasadzie dobrowolnego datku. Po wyjściu z cmentarza, głodni i spragnieni udaliśmy się do najbliższego sklepu gdyż w pobliżu nie ma zbyt dużego wyboru pubów, pomimo iż Highgate High Street była na trasie naszej wędrówki. Odpowiednio zaopatrzeni udaliśmy się do pobliskiego Waterlow Park skąd rozciąga się widok na panorame Londynu gdyż dzielnica Highgate położona jest na wzgórzach. Tam kolega Artur wygłosił wykład na temat teorii cywilizacji Feliksa Konecznego, po którym nastąpiły dyskusje oraz rozmowy na różne tematy. Było to pierwsze z cyklu spotkań planowanych przez Patriae Fidelis które będą organizowane w tej formie jak tylko zrobi się cieplej.Tego dnia było bowiem chłodno ale na szczęście tych kilka kropel deszczu nie zakłóciło prelekcji po której część  uczestników pojechała na spotkanie z Cezarym Gmyzem organizowane przez Londyński Klub Dyskusyjny. Tam działacze Patriae Fidelis rozdali uczestnikom spotkania kalendarzyki naszego stowarzyszenia i zbierali podpisy pod inicjatywą ustawodawczą ustanowienia 11 lipca dniem pamięci męczeństwa Kresowian.

Bartosz

Źródła : Wikipedia, Encyklopedia PWN, Eduteka.pl, Lewicowo.pl, Brwinów.com, Adonai.pl

?Polskie groby na cmentarzach Londynu? K.Grodziska PAU Kraków 1995

Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #2 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #3 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #4 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #5 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #6 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #7 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #8 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #9 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #10 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #11 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #12 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #13 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #14 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #15 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #16 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #17 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #18 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #19 Patriae Fidelis na Wzgórzu Orła Białego w Londynie #1